Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.Zamknij
Zapisz się do newslettera
 

Pierwsze chwile po narodzinach dziecka

Katarzyna Płaza-Piekarzewska

Pierwsze godziny z maluszkiem to moment poznawania siebie. Zatroskane mamy oglądają swoje dzieci. Często mówią nie mogłam zasnąć tylko tak patrzyłam i patrzyłam na maluszka. W szpitalu kobieta po porodzie jak i dziecko mają dostęp do personelu medycznego 24 godziny na dobę. Mogą zapytać o wszystko. W tym czasie są wykonywane najpotrzebniejsze badania jeśli zajdzie taka potrzeba. W tym artykule skupię się na pierwszych godzinach po narodzeniu dziecka.

Co oznacza „kontakt skóra do skóry”?

Gdy noworodek się rodzi zalecany jest „kontakt skóra do skóry”. O tym mówi zapis w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 września 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem. Cały dokument można przeczytać tutaj

Oto fragment rozporządzenia dotyczący „kontaktu skóra do skóry”:

Bezpośrednio po urodzeniu należy umożliwić dziecku nieprzerwany kontakt z matką „skóra do skóry”, który będzie trwał co najmniej dwie godziny po porodzie. W tym czasie należy zachęcać matkę do rozpoznania momentu, kiedy dziecko jest gotowe do ssania piersi, a także obserwować zarówno matkę jak i dziecko, kontrolując cechy dobrego przystawienia i pozycji przy piersi, a w razie potrzeby zaoferować pomoc. Kontakt ten może być przerwany w sytuacji wystąpienia zagrożenia życia lub zdrowia matki lub noworodka, odnotowanego w dokumentacji medycznej. 

Jeśli z jakiś przyczyn nie mógł się odbyć „kontakt skóra do skóry” po narodzinach można go odrobić w późniejszym terminie. Wystarczy rozebrać maluszka do pampersa i położyć na gołą klatkę piersiową mamy bądź taty. Następnie okryć malca i siebie kocykiem. Można poprosić kogoś o pomoc.

Czy osoba towarzysząca może przeciąć pępowinę?

Warto przed porodem ustalić czy osoba towarzysząca będzie chciała przeciąć pępowinę. Położna pyta w pewnym momencie: “Czy tata chce przeciąć pępowinę?”. Niektórzy Panowie chętnie podejmują się tego zadania.Bywa, że robią to babcie jeśli tata dziecka nie jest obecny przy narodzinach. Są też sytuacje, że “świeżo” upieczony tata jest zaskoczony i mówi, że nie chce.  

Na czym polega ocena w skali Apgar?

Dzieci po urodzeniu są oceniane wg skali Apgar, którą w 1953 roku wprowadziła Virginia Apgar. Dziecko może otrzymać maksymalnie 10 punktów. W zależności od ilości punktów można powiedzieć, że dziecko mające:

  • 8 - 10 pkt - urodzone jest w dobrym stanie
  • 4-7 pkt - w stanie średnim
  • 0 -3 pkt - w stanie ciężkim

Noworodki ocenia się kilkukrotnie (dwukrotnie bądź czterokrotnie) w odstępie kilku minut w zależności od ich stanu urodzenia.

Oceniając dziecko wg skali Apgar bierze się pod uwagę:

  • zabarwienie skóry,
  • czynność akcji serca,
  • reakcje na bodźce,
  • napięcie mięśniowe
  • i oddychanie.

Gdy zliczymy kryteria oceny okaże się, że jest ich 5 za każde z nich maluszek może dostać od 0-2 pkt. Sumą jest 10 pkt.

Trzeba mieć jednak na uwadze, że oceny wg tej skali są subiektywne. Noworodki są obserwowane przez kolejne godziny. W szpitalu gdy rodzice zaobserwują coś niepokojącego mogą zgłosić się do położnych z pytaniem czy rzeczywiście coś się dzieje, mogą również daną obserwację skonsultować z lekarzem. Jeśli dziecko urodziło się w stanie wymagającym monitorowania znajdzie się na oddziale patologii noworodka bądź intensywnej terapii.

Jak będzie identyfikowane i oznaczone moje dziecko?

Dzieciom po urodzeniu zakłada się opaski, na których są takie informacje jak: imię i nazwisko matki, data i godzina narodzin oraz płeć “S” czyli syn bądź “C” czyli córka.

Po porodzie, każda kobieta zostanie poproszona o przeczytanie opasek. Ma to na celu weryfikację czy ktoś nie pomylił się w imieniu mamy, bądź nazwisku czasami błędnie zapisana jest data lub też godzina. Wszystkie nieprawidłowości od razu należy zgłosić. Zostanie wypisana nowa opaska, która po sprawdzeniu zostanie założona na rączki dziecka bądź rękę i nóżkę. Zawsze dziecko jest zaopatrywane w dwie opaski. Jeśli jedna się zsunie, to jest szansa, że druga pozostanie. Gdy spadnie opaska warto poprosić położne o ponowne założenie opaski.

Dlaczego dziecko ma na swojej skórze maź płodową?

Maź płodowa to substancja, która produkuje się w 3 trymestrze ciąży. W jej skład wchodzą przeciwbakteryjne białka i kwasy tłuszczowe oraz woda. W zależności od tygodnia ciąży, w których urodzi się maluszek będzie on pokryty skąpą ilością mazi, albo będzie wymaziowany cały niemalże od stóp do głów. Im bliżej terminu porodu tym mazi jest coraz mniej. Maź płodowa przypomina gęsty krem, którym wysmarowane są fragmenty skóry dziecka. Warto pozwolić by maź płodowa się wchłonęła. Dlatego obecnie nie kąpie się dzieci od razu po narodzinach. Chyba, że to jest konieczne jak na przykład w przypadku gdy kobieta jest zakażona HIV:
“Profilaktyka zakażenia wertykalnego HIV w oddziale noworodkowym polega na: dokładnym obmyciu dziecka z mazi płodowej (w celu skrócenia kontaktu skóry i śluzówek dziecka z wydzieliną dróg rodnych matki), odessaniu zaaspirowanej treści z górnych dróg oddechowych, włączeniu ART u dziecka w ciągu 4 godzin po porodzie (nie później niż do 48 godzin) oraz przekazaniu kobiecie zalecenia, by nie karmiła piersią.”

Źródło: http://www.aids.gov.pl/kampanie/1test.2zycia/strefadlakobiet/matkaidzieckoahiv.html

Kąpiel dziecka od razu po narodzinach jest również konieczna w przypadku gdy matka zakażona jest WZW C:

“Wskazane jest jedynie ograniczenie kontaktu dziecka z potencjalnie zakaźnym materiałem matczynym, tzn. szybkie obmycie z mazi i wód płodowych, odessanie treści z górnych dróg oddechowych. Oczywiście, w żadnym przypadku nie można pozwolić na zaniedbania sanitarne, higieniczne dotyczące matki lub dziecka. Nie istnieją inne procedury (w tym swoiste: szczepienie, immunoglobulina) zabezpieczające dziecko przed zakażeniem HCV od matki [11, 12].”

Źródło: http://www.aids.gov.pl/kampanie/1test.2zycia/strefadlakobiet/matkaidzieckoahiv.html

Co dzieje się po zakończonym „kontakcie skóra do skóry”?

Dziecko zabierane jest do kącika noworodka tam jest ważone, mierzone (obwód głowy, obwód klatki piersiowej oraz długość) oraz wykonywane są zabiegi. W tym czasie może odbyć się też pierwsze badanie lekarza neonatologa. Badanie lekarza neonatologa musi odbyć się  w ciągu pierwszych 12 godzin od narodzin dziecka.

Jakie zabiegi po narodzinach będą wykonywane u noworodka?

Po narodzinach u noworodka wykonywane są różne zabiegi w zależności od sytuacji. Może być tak, że maluszek spędzi 2 godziny w kontakcie skóra do skóry z mamą. Jeśli będzie to konieczne zostanie wcześniej zabrany na badanie lekarskie, pierwsze pomiary. Wśród zabiegów zawsze jest podanie witaminy K (domięśniową bądź doustnie) oraz wykonanie tzw. zabiegu Credego.

Witamina K - zmniejsza w istotny sposób ryzyko wystąpienia krwawienia wynikającego z niedoboru tej witaminy. Później mamy, które karmią piersią powinny pamiętać o codziennej suplementacji witaminą K od 2 tygodnia do 3 miesiąca życia dziecka.
Źródło: http://www.neurosciencereview.eu/index.php?option=com_content&view=article&id=231:suplemen..)  

Zabieg Credego - polega na zakropleniu maluszkowi do worka spojówkowego zazwyczaj 1% azotanu srebra. Ma to na celu zapobiegnięcie rzeżączkowemu zapaleniu spojówek.

Dlaczego warto podjąć decyzję o szczepieniu dziecka przed porodem?

Po narodzinach dziecka lekarz neonatolog pyta czy wyrażają Państwo zgodę na szczepienia. W pierwszej dobie maluszki są szczepione przeciwko gruźlicy i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Warto podjąć wcześniej decyzję czy chcesz szczepić dziecko czy też nie. Jeśli nie wyrazicie zgody trzeba będzie zaznaczyć to w dokumentacji medycznej.
Więcej o szczepieniach na moim blogu

Jak wyglądają pierwsze dni karmienia piersią? moim blogu 

Karmienie piersią rozpoczyna się już na sali porodowej bądź w pierwszym możliwym momencie. Są dzieci, które przystawiają się pięknie do piersi, ssą wzorowo. Bywa, że  mamy mają wątpliwości, mówią “Nie mam pokarmu”, co jest mylne. Na początku pokarmu rzeczywiście jest malutko, jest to tzw. siara. Produkowana jest przez 4-6 dni po porodzie. Siara jest gęstym żółtym mlekiem (kolor nadaje beta karoten). Skład jej jest zależny od trwania ciąży oraz przypomina skład płynu owodniowego. Siara zawiera bardzo dużo immunoglobulin (głównie klasy SIgA) i leukocytów, substancji odpowiedzialnych za ochronę immunologiczną. Zwiera też dużo sodu, potasu, chlorków, , białka, witaminy A i E w porównaniu do mleka dojrzałego. Natomiast mniej tłuszczu i laktozy. W ciągu doby noworodek przyjmuje około 50-100 ml siary. Związane jest z bardzo małym żołądkiem, który stopniowo będzie się zwiększać, mniejszymi możliwościami trawiennymi jak i wydalniczymi. Natura sprytnie wymyśliła, że pokarm kobiecy z czasem się zmienia tak jak zmieniają się potrzeby dziecka. Maluszek, który przystawia się do piersi stymuluje produkcje pokarmu. Z każdą godziną, z każdym dniem będzie go coraz więcej.

Dlaczego kobiety w pierwszych dniach mówią "Nie mam pokarmu” napisałam tutaj

Warto prosić położne o pomoc w przystawieniu maluszka do piersi. Jeśli problem będzie złożony, a na terenie szpitala pracuje Certyfikowany Doradca Laktacyjnego warto poprosić go o konsultację. Gdy maluszek “strajkuje” czyli nie można go przystawić do piersi i zapowiada się jeszcze długi trening, to trzeba pokarm odciągać. Można to robić ręcznie, albo za pomocą laktatora. W takim przypadku polecam laktatory elektryczne, ponieważ gdy laktator ma zastąpić dziecko będzie w użyciu co najmniej 8 razy przez 30 minut w ciągu doby. W przypadku ręcznego laktatora kobieta pracuje ręką, co może być dla niej męczące. Choć znam mamy, które sprawnie odciągają pokarm ręcznie, są też takie, które nie lubią tej metody. Warto mimo wszystko spróbować nauczyć się obu. Technikę odciągania pokarmu ręcznie wytłumaczy położna.


Katarzyna Płaza-Piekarzewska- magister położnictwa. Praktykę zawodową zdobywa pracując ze "świeżo upieczonymi" rodzicami i ich dziećmi na oddziale noworodkowym w jednym ze szpitali, a wirtualnie na www.blog.zapytajpolozna.pl czytelnicy znajdują odpowiedzi na pytania związane z ciążą, porodem i macierzyństwem.



  • dr bocian
  • warsztaty
Zapisz się do newslettera
 

Najczęściej czytane:

Raport na temat płodności Polaków przeczytaj >>
9 faktów i mitów na temat ciąży przeczytaj >>
Choroby przy PCOS, które mogą rozwinąć się w przyszłości przeczytaj >>
Dlaczego mężczyźni boją się lekarzy? przeczytaj >>
Polacy pokochali Baby Shower przeczytaj >>

Polecamy:

  • Alginat
  • blog zapytaj
  • blog mow
  • ANDROFERTI
  • Hexanova
  • dla niej
Zobacz podobne artykuły:

Alfabet skrótów z USG ciąży

Co znaczą poszczególne skróty USG?

czytaj więcej >>

9 faktów i mitów na temat ciąży

Przedstawiamy dziewięć najczęściej pojawiających się twierdzeń, z którymi musi się zmierzyć przyszła mama.

czytaj więcej >>

Cudowny okres ciąży, czy aby na pewno?

Czy po zajściu w ciążę coś się zmienia? Prawda jest taka, że zmienia się wszystko i nic.

czytaj więcej >>