Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.Zamknij
Zapisz się do newslettera
 

Psychologiczne aspekty niepłodności i ich leczenie

Anna Jerzak

25.05.2016r.

Jeśli kiedykolwiek zastanawialiście się, czy kondycja psychiczna ma wpływ na płodność par starających się o dziecko, to niestety odpowiedź na te dylematy jest twierdząca. Jak się okazuje w praktyce, psychologiczne problemy niepłodności są przytłaczające dla większości pacjentów, którzy zmagają się z tymi trudnościami. Ostatecznie kończą się one pewnym kompromisem, którego powinna być świadoma każda para starająca się o dziecko. Zmagania mogą zakończyć się na trzy sposoby, gdy zostajemy biologicznymi rodzicami, decydujemy się na adopcję albo postanowimy budować dalsze życie bez dzieci. Taka mądrość ma jednak swoją cenę, którą zawsze ponoszą pary, doświadczające trudu niepłodności. Sprawdźcie co powoduje u nich największy stres psychiczny oraz co zrobić, aby go okiełznać.

Większość specjalistów i przyszłych rodziców skupia się przede wszystkim na fizycznych i medycznych przyczynach niepłodności, co oznacza, że jej psychologiczne skutki i przyczyny mogą być przez nich pomijane. Do często ignorowanych przyczyn stresu psychicznego u par starających się o dziecko zaliczamy m.in. skutki uboczne leków, procedury medyczne zwiększające szanse na poczęcie, zamartwianie się o wynik leczenia, a także jego koszty, które czasami mogą przybrać bardzo wysokie kwoty. Oprócz niestandardowych, psychologicznych przyczyn, do stresu przyczyniają się codzienne trudności, od kłopotów w pracy po błędną komunikację między partnerami.

Stres - psychologiczny wróg płodności numer jeden

Pary zmagające się z niepłodnością często doświadczają niepokojących emocji, podobnych do tych, które przeżywają osoby będące w żałobie po stracie. W tym szczególnym przypadku jest to związane z brakiem możliwości posiadania dziecka. Do typowych reakcji psychicznych w tej sytuacji należy szok, smutek przechodzący w depresję, złość i frustracja, jak również utrata poczucia własnej wartości i pewności siebie, a przede wszystkim brak poczucia kontroli nad własnym losem. W tym czasie oprócz indywidualnego cierpienia mamy do czynienia z cierpieniem na poziomie relacji, nie tylko z małżonkiem czy partnerem, ale także z przyjaciółmi i członkami rodziny, którzy w imię dobrych intencji, mogą powodować ból przez swoje opinie i porady. Pary, które zmagają się z niepłodnością mogą także unikać interakcji społecznych z przyjaciółmi, którzy aktualnie są w ciąży, a także z rodzinami, które posiadają już dzieci. Należy pozostać pełnym zrozumienia dla takiego zachowania, bowiem jest to czas lęków związanych z dysfunkcją seksualną i innymi konfliktami współwystępującymi z przedłużającym się czasem, poświęconym na staranie się o dziecko.

Stresujące sposoby leczenia niepłodności

Według amerykańskich naukowców istnieje około 40 sposobów leczenia niepłodności. Większość pacjentów podlega konwencjonalnym metodom leczenia, są to m.in. porady na temat czasu współżycia, leczenia farmakologicznego wspierającego owulację lub zapobiegającego poronieniu, a także zabiegi operacyjne narządów rozrodczych. Właśnie interwencje medyczne, które z jednej strony niosą nadzieję, z drugiej, jak badania pokazują, mogą wywołać duży stres, lęk i żal, szczególnie po kolejnej nieudanej próbie.

Niepożądane efekty uboczne leków

Leki i hormony stosowane do leczenia niepłodności mogą powodować wiele psychicznych skutków ubocznych. Przykładowo syntetyczny estrogen (przypisywany w celu poprawy owulacji) może wywoływać stany lekowe, zakłócenia snu, zmiany nastroju i drażliwość u kobiet. Należy zachować dużą ostrożność i czujność, szczególnie gdy pojawią się takie objawy jak depresja, mania, rozdrażnienie czy problemy z myśleniem, bowiem należy dokładnie zdiagnozować, czy jest to stan wywołany przez leki, czy reakcja psychologiczna na przeżywany stres.

Dodatkowe problemy ze zdrowiem psychicznym

Leczenie niepłodności może nasilać istniejące dolegliwości psychiatryczne. Niepłodne kobiety, u których wcześniej zdiagnozowano np. depresję, mają większe prawdopodobieństwo kolejnego rzutu choroby w trakcie stresującej sytuacji leczenia niepłodności. Powinny one zwrócić szczególną uwagę na swój stan psychiczny i przy najmniejszych objawach niepokoju udać się do specjalisty w celu zaplanowania kontrolowanego leczenia dolegliwości psychicznych.

Terapie, które mogą pomóc

Wielu pacjentów zmagających się z niepłodnością psychologiczną próbuje radzić sobie z problemem na własną rękę albo szukają wsparcia wśród przyjaciół, rodziny lub korzystają z grup wsparcia, które są łatwo dostępne w Internecie. Mimo tych kroków, są osoby, które potrzebują dodatkowej pomocy. Można wówczas zdecydować się na poradnictwo psychologiczne, psychoterapię, techniki relaksacyjne oraz leki.

Poradnictwo psychologiczne

Najlepiej gdyby zaczęło się przed rozpoczęciem leczenia niepłodności, bowiem istnieją badania, które wskazują, że pokonanie depresji, lęku i stresu może zwiększyć szanse na urodzenie dziecka. Specjaliści pracujący z niepłodnymi pacjentami powinni dostarczać im informacji o tym, jak panować nad zmęczeniem, jak zmniejszać stres i niepokój oraz zadbać o komunikację z innymi. Można skorzystać z tzw. krótkoterminowego wsparcia, które polega na nauce strategii radzenia sobie i podejmowania decyzji w trakcie leczenia. U osób, u których wystąpi przedłużona zmiana nastroju, zaburzenia ze snem lub zmiana w zachowaniu i w relacjach, które mogą być zwiastunem depresji lub lęku, powinny dążyć do bardziej kompleksowej diagnozy, która może prowadzić do dłuższej psychoterapii.

Psychoterapia

Naukowcy są zdania, że terapia interpersonalna, która koncentruje się na poprawie relacji i rozwiązywaniu konfliktów z innymi oraz interwencje poznawczo-behawioralne (identyfikują i próbują zmienić niezdrowe wzorce myślenia i zachowania) mogą przynieść ulgę niepłodnym pacjentom, szczególnie tym cierpiącym na łagodną i umiarkowaną odmianę depresji oraz lęk. W takiej sytuacji psychoterapia może przybrać formę indywidualnych konsultacji, terapii par lub terapii grupowej.

Techniki relaksacyjne

Biorąc pod uwagę, że niepłodność i jej leczenie niezaprzeczalnie wywołują stres, zaleca się różne techniki relaksacyjne, które mogą obniżyć jego doświadczanie. Do najbardziej polecanych należy medytacja, mindfulness, głębokie i świadome oddychanie, techniki wyobrażeniowe oraz joga.

Lek na stres

Gdy objawy stresu są umiarkowane i ciężkie stosuje się leki przeciwdepresyjne i antylękowe. Przed ich wprowadzeniem do terapii należy rozważyć wszystkie za i przeciw, bowiem leki psychiatryczne mają wpływ na rozwijający się płód, a także wchodzą w interakcje z tabletkami antykoncepcyjnymi (używane do regulacji owulacji), niepożądanie zwiększając lub zmniejszając swoje stężenie we krwi.

Jeśli do tej pory wasze wysiłki w walce z niepłodnością skupiały się przede wszystkim na jej medycznych aspektach warto zwrócić uwagę także na jej psychologiczne komponenty, które często są pomijane, a mogą odgrywać czasami kluczową rolę w drodze do zostania rodzicami. Jeśli samodzielne metody walki zawodzą, warto udać się do specjalisty, który pokaże, które aspekty naszego dotychczasowego postępowania należy zmienić, które wzmocnić, a których powinniśmy zaniechać. Na pewno warto, aby psychologiczna pomoc stała się nieodłącznym wsparciem w walce z niepłodnością.


Anna Jerzak – psycholog oraz specjalista komunikacji społecznej, pracuje z parami starającymi się o powiększenie rodziny i mającymi problemy w związku.

  • dr bocian
  • warsztaty
Zapisz się do newslettera
 

Najczęściej czytane:

Raport na temat płodności Polaków przeczytaj >>
9 faktów i mitów na temat ciąży przeczytaj >>
Choroby przy PCOS, które mogą rozwinąć się w przyszłości przeczytaj >>
Dlaczego mężczyźni boją się lekarzy? przeczytaj >>
Polacy pokochali Baby Shower przeczytaj >>

Polecamy:

  • Alginat
  • blog zapytaj
  • blog mow
  • ANDROFERTI
  • Hexanova
  • dla niej
Zobacz podobne artykuły:

Rola psychologa w leczeniu niepłodności

Jeśli sądzicie, że w obliczu problemów z płodnością pozostajecie sami, to na szczęście jesteście w błędzie.

czytaj więcej >>

Zrosty przyczyną niepłodności

Jesteś po cesarskim cięciu, miałaś usuwany wyrostek robaczkowy lub mięśniaki macicy i nie możesz zajść w ciążę, sprawdź co może być przyczyną?

czytaj więcej >>

7 specjalistów na niepłodność

W leczeniu niepłodności ważne jest kompleksowe podejście. Jacy specjaliści mogą pomóc w walce z niepłodnością i w jaki sposób?

czytaj więcej >>